一法ヲ應用ス „შეასრულეთ პირველი კანონი“. ო-სენსეისთვის გოკიო არ იყო მეხუთე გაუძრავება, ის პირველი კანონი გახლდათ.
…გაგრძელება
1 – იკაჯო 一ケ条
იმის საჩვენებლად, თუ რატომ წარმოადგენს ტადაში აბესა და ჟან ზენის წიგნი გასაღებს ბუდოს კითხვისა და გაგებისათვის, ახლა შემდეგ გეგმას მივყვეთ.
აიკიდოს სხვადასხვა მოძრაობები ამ ნაშრომში ხუთი პრინციპის მიხედვითაა დაჯგუფებული. ეს ტერმინი შეიძლება საუკეთესო თარგმანი არ იყოს იაპონურიდან, მაგრამ ეს აირჩია ჟან ზენმა, გამოვიყენოთ ის ამჯერად და ამ თავის დასასრულს დავინახავთ, უნდა შევინარჩუნოთ ის, თუ შევცვალოთ იმ აღმოჩენების შუქზე, რომლებსაც ჩვენ გავაკეთებთ.
ამ პრინციპთაგან პირველი აერთიანებს ორ მოძრაობას, რომლებიც ერთი შეხედვით ძალიან განსხვავდება ერთმაენეთისაგან: იკიოსა და შიჰო ნაგეს. ამიტომაც პირველი კითხვა ბუნებრივად ჩნდება: რა კავშირია ამ ორ მოძრაობას შორის, რომ ის საშუალებას გვაძლევს, ისინი ერთსა და იმავე კატეგორიაში მოვათავსოთ?
პასუხი ორდონიანია:
1- იკიოსა და შიჰო ნაგეს ის საერთო პუნქტი ის აქვს, რომ ორივე იდაყვის სახსარზე – და მსოლოდ იდაყვის სახსარზე – მოქმედებს.
A- იკიო მოქმედებს ისე, რომ უკეს იდაყვს გაჭიმვით და, ამავდროულად, პრონაციით (მიწისკენ) აკონტროლებს,
B- შიჰო ნაგე მოქმედებს ისე, რომ უკეს იდაყვს მოხრით და, ამავდროულად, სუპინაციით (ცისკენ) აკონტროლებს.
მაშასადამე, იკიო და შიჰო ნაგე უკეს იდაყვზე შესრულებული ერთი და იმავე მოქმედების ორი საპირისპირო და ურთიერთშემავსებელი (გაჭიმვა-მოხრა, პრონაცია-სუპინაცია, მიწა-ცა) ასპექტია. ეს პოლარულობა სრულად შეესაბამება დაოს
ამ ტექნიკური მახასიათებლის შედეგი ის გახლავთ, რომ მოძრაობა, რომელიც უკეს იდაყვზე – და მხოლოდ მის იდაყვზე – მოქმედებს, უკავშირდება იკიოს ან შიჰო ნაგეს, გამოყენებული ტრიალის მიმართულების მიხედვით. ამიტომაც, რომელი ტექნიკაც არ უნდა იყოს, თუკი ის ამგვარ მოქმედებას ასრულებს, ფაქტობრივად აუცილებლად განეკუთვნება პირველ კაჯოს.
კონკრეტული მაგალითის მოსახმობად ავიღოთ კლასიკური ილეთი, რომელსაც თანამედროვე აიკიდო გოკიოს სახელით იცნობს და რომელიც ხშირად გამოიყენება სწავლების მეთოდში დანით შეტევის გასამკლავებლად. ამ ილეთის ფუნდამენტური მახასიათებელი ის არის, რომ იგი იდაყვის – და მხოლოდ იდაყვის – მიწისკენ გაჭიმვით განხორციელებული ბლოკირებით სრულდება, ზუსტად ისევე, როგორც იკიო. ყველანაირი ლოგიკით ის პირველ კაჯოს ეკუთვნის და ეს კაჯო იკიოს ოჯახისაა.
შეიძლება ამის დადასტურების პოვნა ო-სენსეის წიგნში?
დიახ.
ბუდოს დედანი გამოცემის 19-ე გვერდზე ო-სენსეი აჩვენებს ამ ტექნიკას, რომელსაც ფედერაციების საგამოცდო პროგრამებში დღეს გოკიოს უწოდებენ. ვიცით და ეს ნათლად ჩანს ფოტოზეც, რომ ჩავლება მხოლოდ უკეს იდაყვზეა და ზემოქმედება არც მაჯაზე ხდება და არც მხარზე. ამის გამო და იმ ლოგიკის მიხედვით, რომელიც ჩვენ სულ ახლახანს მოვიხმეთ, ეს ტექნიკა იკაჯოს პრინციპს უნდა მივაბათ და, აქედან გამოდინარე, ჩვენი მოლოდინით სწორედ მასში უნდა ათავსებდეს ფუძემდებელი, თუკი სწორად წავიკითხეთ ტადაში აბე.
რას ამბობს ო-სენსეი იმ ტექნიკის ფოტოების კომენტარში (13), რომელსაც დღეს ჩვენ გოკიოს ვეძახით?
„შეასრულეთ პირველი კანონი“ (一法ヲ應用ス)
ეს შესანიშნავი დადასტურებაა: რაკი გოკიო იკიოს გაუძრავების პრინციპს ემორჩილება, ო-სენსეი ამ მოძრაობას ლოგიკურად ათავსებს ამავე ბუნების სხვა ილეთებთან ერთად, იკაჯოს ოჯახში. და ლოგიკურად ამბობს, პირველ კანონსო, აქ გამოყენებული კანჯი არის 法,რომლის პირველადი მნიშვნელობაც კანონია. ის არ ხმარობს ტერმინ გოკიოს, რომელსაც არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს ამ კონტექსტში და მისთვის აბსოლუტურად არაფერს წარმოადგენს.
რას გვეუბნება ინგლისური თარგმანი?
“Bring him down with Pin Number One” : ჩაიყვანეთ ის მიწასთან გაუძრავებით ნომერი ერთი.
და აქ ჩვენ ვაწყდებით ჯონ სტივენსის და მასთან ერთად მთელი თანამედროვე აიკიდოს შეცდომას, რომელთაც კაჯოების შესახებ ცოდნა დაკარგეს. სტივენსს არ ესმის, რას ნიშნავს პირველი კანონი და ფიქრობს, რომ ო-სენსეი აქ პირველ გაუძრავებას, იკიოს და, მაშასადამე, ტექნიკას გულისხმობს. აქედან გამომდინარე, მას არ ესმის, რატომ უწოდებს ფუძემდებელი n° 1 გაუძრავებას იმას, რაც მისთვის და მთელი თანამედროვე აიკიდოსთვის n° 5 გაუძრავება, გოკიოა. ამიტომაც, რაკი ეს პრობლემა მისთვის გადაუჭრელი დარჩა, ინგლისური გამოცემის 72-ე გვერდზე პატარა სქოლიოს (27) წერს, რომელიც სრულიად განმაიარაღებელია, თუკი გავითვალისწინებთ იმ ხარვეზის სიდიდეს, რომელსაც ფრჩილებშია მოთავსებული: „თანამედროვე აიკიდოში აქ აღწერილ ტექნიკას გაუძრავება ნომერი ხუთი ეწოდება“.
ეს სულ მთლად პატარა სქოლიო იმ უფსკრულს წარმოგვიჩენს, რომელიც ო-სენსეისეული აიკის დიდი კანონების ფართო ხედვასა და თანამედროვე აიკიდოს მიერ ცალკეული ტექნიკების ერთობლიობის ვიწრო ხედვას შორის გაჩნდა. ის, რომ ადამიანს შეუძლია ამგვარი შენიშვნის ჩაწერა, რომ შეუძლია ამით დაკმაყოფილდეს, ნიშანია აიკის კანონების სრული გაუგებლობისა, იმისა, რაზეც აიკიდოს ფუძემდებელი ლაპარაკობს.
წინასწარგანზრახულობის შესახებ ყოველგვარი განსჯის გარეშე ვფიქრობ, რომ ძალისხმევა არ სჭირდება იმის დადგენას, იყო თუ არა უნებლიე ტიპოგრაფიული შცდომა თავად დედან ტექსტში. მაგრამ სტივენსი ვერ შევიდოდა ასე ღრმად იმ უბრალო მიზეზის გამო, რომ ო-სენსეი ჯიუტად იმეორებს თავის განმარტებას ბუდოს 29-ე გვერდზე. ის იქ კვლავ გოკიოს აჩვენებს, ამჯერად დანით შეტევის წინააღმდეგ, და აჩვენებს ისეთი თანამიმდევრულობით, რომელიც გვიდასტურებს, რომ უნებლიე შეცდომა აქ არც ტიპოგრაფიის და არც მისი მხრიდან არ არის:
შეასრულეთ პირველი კანონი ( 一法ヲ應用ス) :
მაშასადამე, ჯონ სტივენსი აქ უდრტვინველად ურთავს პირველის ტოლფას ახალ სქოლიოს (30): „ეს უკანასკნელი დღეს მეხუთე გაუძრავების სახელითაა ცნობილი“…
მაგრამ ო-სენსეის გაუძრავების თქმა რომ ნდომოდა, მაგალითად, 固定-ს (კოტეი) დაწერდა და არა 法-ს (ჰო), რასაც ეს შინაარსი სულაც არ აქვს. როდესაც ფუძემდებელი წერს (一法)-ს, ის აქ არ გულისხმობს ცალკეულ გაუძრავებას, არ ლაპარაკობს რომელიმე ტექნიკაზე, არ ახსენებს გოკიოს, არამედ ლაპარაკობს კანონზე (法), რომელიც იკიოსა და შიჰო ნაგეს ტიპის ყველა გაუძრავებასა თუ გდებას, ესე იგი იკაჯოს წარმართავს. იკაჯო სახელია კატეგორიისა, სადაც ერთიანდება ყველა ტექნიკა, რომელიც პირველი კანონს ემორჩილებს, ყველა ტექნიკა, რომელიც საშუალებას გვაძლევს, გავაკონტროლოთ ადამიანი და ამისთვის მხოლოდ მისი იდაყვის სახსარი გამოვიყენოთ. გოკიო, რასაკვირველია, მასში შედის, რაკი ის მხოლოდ და მხოლოდ იდაყვის სახსარს იყენებს, ზუსტად ისევე, როგორც ამავე მიზეზით ჰიჯი კიმე ოსაე (ან ჰიჯი კატამე), მაგალითად, რომელსაც დღეს არასწორად და კაჯოების უცოდინარობის გამო როკიოდ მოიხსენიებენ.
იკიო მართლაც პირველი გაუძრავებაა, მაგრამ ბუდოს ინგლისური თარგმანის ავტორი ვერ მიხვდა, რომ 法-ს დაწერისას ო-სენსეი არ გულისხმობდა იკიოს, არ გულისხმობდა პირველ გაუძრავებას, არამედ ლაპარაკობდა იკაჯოზე, აიკის ოთხ დიდ კანონთაგან პირველზე. ჯონ სტივენსი პირისპირ აღმოჩნდა იმ საიდუმლოების წინაშე, რომელიც მან თავადვე შექმნა: რატომ, ეძახდა ო-სენსეი იკიოს იმას, რასაც ყველა აიკიდოკა დღეს გოკიოს ეძახის? სწორედ ასეთ პრობლემას ეწოდება ცრუ პრობლემა და სტივენსი ამ თავისი შეცდომის გაუაზრებლად გარდაიცვალა. ამისათვის ის უნდა მიმხვდარიყო, რომ ტექნიკა, რომელსაც არასწორად ეძახიან გოკიოს, ძირფესვიანად სულაც არ განსხვავდებოდა იკიოსაგან, ანუ იდაყვის გაუძრავების პრინციპისაგან და რომ სწორედ ამის გამო ართიანებს ო-სენსეი ორივე მათგანს ერთსა და იმავე პირველ კანონში. სიმართლე ითქვას, ის უნდა მიმხვდარიყო, რომ მთელი აიკიდო არასწორ გზას დაადგა 1940-იანი წლებიდან მოყოლებული, როდესაც შექმნა გაუძრავება ნომერი ხუთი, რაც სინამდვილეში სხვა არაფერია, თუ არა იკიოს სხვადასხვა ფორმათაგან ერთი და, აქედან გამომდინარე, იკიოსგან დამოუკიდებლად არც არსებობს. ამისათვის ჯონ სტივენსი კაჯოებს უნდა მიმხვდარიყო.
გოკიოდ წოდებული ტექნიკა ხელოვნურად და სრულად გამოყვეს თავისი კუთვნილების ჯგუფიდან, რომელიც პირველი კაჯოა, და ცალკე მდგომ გაუძრავებად გარდაქმნეს, თითქოს მეხუთე გაუძრავება პირველი ოთხისგან დამოუკიდებლად არსებულიყო. თითქოს მეხუთე ხერხი არსებობდეს ადამიანის ხელის სამი სახსრის გასაკონტროლებლად, რომელსაც მეხუთე კანონის წარმოქმნა შეეძლოს.
ეს ბოლო შენიშვნა ამ ეტაპზე ოდნავ ძნელი გასაგებია, მაგრამ მას მალე მოეფინება ნათელი.
… გაგრძელება იქნება…
ფილიპ ვოარინო
2025 წლის ნოემბერი
წყარო: https://www.aikidotakemusu.org/chapitre-ii-4-ikkajo-yi-ketiao/